Genç Gastronomdan “Trakya Lezzet Envanteri” Projesi: 16 Köyde 26 Tarif Kayıt Altına Alındı
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Turizm Fakültesi Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bölümü öğrencisi Arda Kocabaş, Trakya’nın zengin ancak unutulma riski taşıyan mutfak kültürünü kayıt altına almak için önemli bir projeye imza attı. Geçtiğimiz yıl başlattığı “Trakya Lezzet Envanteri” projesi kapsamında ailesinin de desteğini alan Kocabaş, köy köy dolaşarak geleneksel yemekleri belgelemeye başladı.
Genç gastronomi öğrencisi, amatör bir kamera ile çıktığı bu yolculukta yemeklerin yapım aşamalarını tek tek kayda alıyor. Elde ettiği görüntüleri sosyal medya üzerinden paylaşan Kocabaş, ilerleyen dönemde Trakya’nın yöresel lezzetlerini içeren kapsamlı bir kitap yayımlamayı hedefliyor.
16 Köyde 26 Tarif Belgelendi
Çalışmalarına ilişkin bilgi veren Arda Kocabaş, Trakya mutfağının sanılandan çok daha zengin ve katmanlı bir yapıya sahip olduğunu vurguladı. Şu ana kadar 16 farklı köyde saha çalışması gerçekleştirdiğini belirten Kocabaş, 26 yemeğin yapım sürecini kayıt altına aldığını söyledi.
“Bunlar benim kökenim” diyen Kocabaş, projeye kişisel bir anlam da yüklediğini ifade etti:
“Annemin, babamın, babaannemin yaptığı yemekler zamanla unutuluyor. Ben bu lezzetlerin kaybolmamasını istiyorum. Köylerde, şehir merkezlerine kıyasla çok daha fazla çeşit var.”
Genç araştırmacı, hedefinin Trakya’daki tüm köylere ulaşmak olduğunu dile getirdi.
“Önümüzdeki 5 Yılda Kaybolabilir”
Trakya’da yaklaşık 500 köy bulunduğuna dikkat çeken Kocabaş, mevcut tabloya bakıldığında binlerce tarifin henüz kayıt altına alınmadığını belirtti.
“Sadece 16 köyden 26-30 tarif çıkabiliyorsa, tüm Trakya’da binlerce tarif olabilir. Bunların büyük kısmı önümüzdeki 5 yıl içinde yok olma riskiyle karşı karşıya.”
Kocabaş’a göre göç, kuşaklar arası aktarımın zayıflaması ve geleneksel üretim biçimlerinin terk edilmesi, bu tariflerin kaybolmasında en önemli etkenler arasında yer alıyor.
Saray Mutfağının Köy Sofralarına Yansıması
Araştırmaları sırasında Edirne’nin saray mutfağı geleneğinin köy yemeklerine yansıdığını gözlemlediğini aktaran Kocabaş, tarihsel açıdan da dikkat çekici bulgular elde ettiğini söyledi.
Bir köyde karşılaştığı “kuru erikli pilav” örneğini paylaşan Kocabaş, saray mutfağında sıkça kullanılan kuru meyve ve sebzelerin zamanla köy sofralarına da taşındığını ifade etti.
“Sarayda çalışan ustalar aracılığıyla bazı tariflerin köylere yayıldığını ve gelenek haline geldiğini düşünüyorum.”
Bu yönüyle projenin yalnızca gastronomik değil, aynı zamanda kültürel ve tarihsel araştırmalara da katkı sunabileceği belirtiliyor.
Çorbalardan Tatlılara Zengin Bir Liste
Arda Kocabaş’ın bugüne kadar kayıt altına aldığı lezzetler oldukça geniş bir yelpazeye yayılıyor. Belgelenen yemekler arasında şunlar yer alıyor:
- Karakabak
- Kaşıkbörek
- Alişke
- Laşka
- Ovmaç
- Erik aşı
- Trakya tarhanası
- Sini mantısı
- Kışlık gözeme yufkası
- Cızlama
- Pita
- Kaçamak
- Brakana
- Peynir helvası
- Tarla muhallebisi
- Erikli pelte
- Sütlü patlıcan
- Kuru sebzeli pilav
- Kopriva
- Soğan yahnisi
- Edirne ciğeri
Bu tariflerin büyük bölümünün sözlü kültür yoluyla aktarıldığını belirten Kocabaş, yazılı ve görsel arşiv oluşturmanın büyük önem taşıdığını vurguluyor.
Hedef: Akademik Yayın ve Kitap
“Trakya Lezzet Envanteri” projesini uzun vadeli bir çalışmaya dönüştürmeyi planlayan genç gastronomi öğrencisi, ilerleyen yıllarda hem akademik araştırmalar yapmayı hem de kapsamlı bir kitap yayımlamayı amaçlıyor.
Kocabaş’ın çalışması, sadece yöresel tarifleri korumayı değil; aynı zamanda Trakya turizmine katkı sağlamayı ve bölgenin gastronomik kimliğini görünür kılmayı hedefliyor.
Geleneksel mutfak kültürünün korunmasına yönelik bu bireysel girişim, kültürel mirasın gelecek kuşaklara aktarılması açısından önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
Kaynak: ankaraekstra.com
